تحلیل ترجمۀ چکیدههای پایاننامههای تربیت بدنی بر اساس ام کیو ام:
ترجمههای انسانی در برابر ترجمههای تولیدشده توسط هوش مصنوعی
چکیده
پژوهش حاضر بر تحلیل کیفیت ترجمۀ چکیدههای پایاننامههای رشتهی تربیت بدنی متمرکز است. هدف این مطالعه، شناسایی خطاها در ترجمههای انسانی در قیاس با ترجمههای تولیدشده توسط هوش مصنوعی بود. همچنین این مقاله در پی آن بود که با استفاده از چارچوب «سنجههای کیفیت چندبُعدی» (ام کیو ام) به بررسی ترجمههای انسانی بپردازد. بدین منظور، ۳۰ چکیدۀ انگلیسی از حوزۀ فیزیولوژی ورزشی، در بازۀ زمانی پانزدهساله (دهۀ ۱۳۹۰ و ۱۴۰۰/ ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵) انتخاب گردید. خطاها بر اساس نوع و بسامد، دستهبندی و شمارش شدند. تحلیل دادهها الگویی نوسانی را نشان داد که با بهبود چشمگیری در سالهای اخیر همراه بوده است. یافتهها حاکی از روندی کلی صعودی در تعداد خطاها از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰ و کاهش تدریجی کیفیت چکیدهها بود – روندی که احتمالاً با اتکای بیش از حد به ترجمۀ ماشینی مرتبط است. این الگو از دهۀ ۱۴۰۰ بهطور چشمگیری معکوس شد، بهگونهای که دادهها از کاهش مستمر و محسوس خطاها حکایت دارند و این روند تا سال ۱۴۰۴ (۲۰۲۵) به کاهش ۷۱ درصدی انجامیده که بیانگر ارتقای قابلتوجه کیفیت ترجمه در سالهای ابتدایی دهۀ ۱۴۰۰ (۲۰۲۱–۲۰۲۵) است.
مراجع
Angelelli, C. (2009). Using a Rubric to Assess Translation Ability: Defining the Construct. In C. Angelelliand H. Jacobson (Eds.), Testing and assessment in translation and interpreting studies. ATA Scholarly Monographs Series. (pp. 13–47). John Benjamins.
Asgari Vartooni, N. (2026). Book Review: Risk Management in Translation. Íkala, Revista de Lenguaje y Cultura, 31(2), 1–5. https://doi.org/10.17533/udea.ikala.363898
Asgari Vartooni, N., Afrouz, M. & Minasian, V. (2026). Error Analysis of English Translations of Persian Sport Sciences Thesis Abstracts. Translation and Interpreting Research, 3(9), 1–18. doi: 10.22054/tir.2026.21086
Bam, R. G. (2005). A Corpus-driven Quantitative Analysis of Translated and Original Texts in 'Die Burger' (Master's thesis). Stellenbosch University. http://hdl.handle.net/10019.1/50242
Boynukara, E. (2017). On the Importance of Translation and Interpretation in Sports and the Reflections of Mistranslation. Journal of Sport and Social Sciences, 4(1), 1–6. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jsss/issue/33674/358372
Derakhshi, Z., & KhorramiFard, S. (2019). Quality Assessment of the Persian Translation of John Steinbeck’s of Mice and Men Based on Waddington’s Model of Translation: Application of Method A. Journal of Language and Translation, 9 (3), 29–41.
Herdawan, D. (2020). An analysis on Indonesian-English abstract translation by Google Translate. English Education: Jurnal Tadris Bahasa Inggris, Vol. 13(2), 40–53.
Jafarian, M. (2016). Qualitative Assessment of English Translation into Persian Abstract Iranian Students Dissertations based on the Role-oriented Pragmatic Model of the House (Master's thesis). Islamic Azad University Marvdasht branch. https://ganj.irandoc.as.ir/
Li, H. & Chen, H. (2019). Human vs. AI: An Assessment of the Translation Quality Between Translators and Machine Translation. International Journal of Translation, Interpretation, and Applied Linguistics (IJTIAL), 1(1), 1–12. https://doi.org/10.4018/IJTIAL.2019010104
Löfgren, K. (2014). Terminology, Proper Nouns and Adaption: A Translation Study of Three Sports Texts (Bachelor's thesis), Linnéuniversitetet, Institutionenförspråk (SPR). http://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:lnu:diva
Lommel, A. R., Burchardt, A., & Uszkoreit, H. (2014). Multidimensional Quality Metrics (MQM): A Framework for Declaring and Describing Translation Quality Metrics. Tradumàtica, (12), 455–463. https://doi.org/10.5565/rev/tradumatica.76
Mahdavi. E, (2017) A TQA of Persian Translations of M.A Theses Abstracts Based on Nord’s Model: A Case Study of M.A Theses of Shahid Bahonar University Translation Students (Master's thesis) Kerman University. https://ganj.irandoc.ac.ir/
Manipuspika, Y. S. (2021). The Effectiveness of Translation Quality Assessment (TQA) Models in the Translation of Indonesian Students. International Journal of Linguistics, Literature and Translation, 4(5), 287–297.
Munawir, M. (2020). The Kinds of Translation Error Made by the Students in Writing Abstract of the Theses and Dissertations. Sang Pencerah: Jurnal Ilmiah Universitas Muhammadiyah Buton, 6(2), 58–66. https://doi.org/10.35326/pencerah.v6i2.723
Napitupulu, S. (2017). Analyzing Indonesian-English Abstracts Translation in View of Translation Errors by Google Translate. International Journal of English Language and Linguistics Research, 5 (2), 15–23.
Terzi, C., & Arslantürk, Y., (2014). An Analysis of Dissertation Abstracts In Terms of Translation Errors and Academic Discourse. International Journal of English Language and Translation Studies, 2(4), 1–11.
Yuan, B. (2019). On Sports English Translation: A Perspective from Linguistic Theories of Translation. Journal of Chengdu Sport University, 45(1): 73–79. DOI: 10.15942/j.jcsu.2019.01.011
Zandi, M. A. (2020). A Translation Quality Assessment of Thesis and Article Abstracts Translated from Persian into English in the Field of Psychology (Master’s Thesis). University of Isfahan.
Downloads
چاپشده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
DOR
مجوز
حق نشر 2026 Narjes Asgari Vartooni, Mahmoud Afrouz, Vazgen Minasian
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
Copyright Licensee: Iranian Journal of Translation Studies. This article is an open access article distributed under the terms and conditions of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0 license).
